Skip to content



Currently, drug‐induced sleep endoscopy (DISE) in obstructive sleep apnea (OSA) is predominantly performed in supine position. When positional therapy (avoidance of supine sleeping position in positional OSA (POSA) is implemented as (part of the) treatment, one should assess levels of obstruction in the other sleeping positions. Therefore, the current study examined the influence of difference head positions during DISE in patients with OSA and POSA.

Study Design

Consecutive prospective study.


DISE was performed in patients with an apnea hypopnea index at baseline polysomnography greater than 5 events/h. The upper airway was assessed at velum, oropharynx, tongue base, and epiglottis level in supine position. The patients head were then tilted to the left and the right side and the DISE findings were recorded.


One hundred consecutive patients were included. In positional apneics (n = 67), lateral position was associated with decreased frequency of complete anteroposterior collapse at velum (P < 0.01), tongue base (P < 0.01), and epiglottis (P < 0.01) level—and increased frequency of partial anteroposterior collapse at velum (P < 0.01), tongue base (P < 0.01), and epiglottis (P <0.05) level in comparison with supine position. DISE findings showed no difference between the right and left position, whereas findings after head rotation were significantly different in comparison with the supine position.


Head rotation improves upper airway collapse during DISE in supine position. This improvement of upper airway patency is more predominant in POSA patients.

Level of Evidence

4. Laryngoscope, 124:2195–2199, 2014

Ο Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Ιωάννης Κουτσουρελάκης, είναι εξειδικευμένος στη αντιμετώπιση του ροχαλητού και των απνοιών και είναι ο πρώτος που εφάρμοσε συστηματικά την ενδοσκόπηση ύπνου στην Ελλάδα. Έχει εκπαιδευτεί σε εξειδικευμένα κέντρα του εξωτερικού (Ολλανδία, Αμερική) και είναι ο μόνος Έλληνας Ωτορινολαρυγγολόγος με κλινική έρευνα (δημοσιεύσεις σε ιατρικά περιοδικά υψηλού δείκτη απήχησης, συγγραφική δραστηριότητα σε ξενόγλωσσα ιατρικά βιβλία) πάνω σε αυτό το αντικείμενο. Γι αυτό, ο Δρ Ιωάννης Κουτσουρελάκης είναι ο μόνος Έλληνας προσκεκλημένο μέλος και ομιλητής στα συνέδρια της Διεθνούς Εταιρείας Χειρουργικής Του Ύπνου (International Surgical Sleep Society Meeting Munich 2018, New York 2019, Brisbane 2020).

Ενημερωθείτε με αξιοπιστία και εγκυρότητα για την ενδοσκόπηση ύπνου και πως μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπίσετε αποτελεσματικά το ροχαλητό και την υπνική άπνοια, κλείνοντας σήμερα ραντεβού με τον Δρ Ιωάννη Κουτσουρελάκη.